www.polskidom2000.pl

PYTANIA I ODPOWIEDZI

1. Co jest pasywne w domu pasywnym?
Ogrzewanie, – ponieważ dom pasywny ogrzewa się sam: poprzez wewnętrzne zyski cieplne dom pasywny potrzebuje tylko minimalne, dodatkowe ocieplenie w dniach, kiedy temperatura spada do -20 st  C. Warunkiem do tego, żeby tak się stało jest doskonałe ocieplenie domu i efektywny odzyski ciepła. Ciepło zostaje w domu i nie musi być aktywnie doprowadzane z zewnątrz. 

2. Dlaczego dom pasywny musi być szczelny? Nie musi dom oddychać?
Proszę nie wierzyć w bajki o oddychającej ścianie. Wymiana powietrza przez nieszczelności nie jest optymalnym rozwiązaniem i nie wystarcza, żeby otrzymać odpowiednia jakość powierza wewnątrz. Dlatego w normalnym domu ciągle musimy otwierać okna i w ten sposób uzyskiwać świeże powietrze, tracąc w ten sposób ogromne ilości ciepła. W DOMU PASYWNYM ODDYCHAJĄ TYLKO MIESZKAŃCY DOMU ORAZ PŁUCA TEGO DOMU, CZYLI REKUPERATOR!!! Może oddychać także pies, ale na pewno nie ściany...

3. Czy można otwierać okna w domu pasywnym?
Oczywiście. Ale wcale państwo nie muszą tego robić. Żeby zapewnić świeże powietrze w domu musielibyście państwo co dwie godziny otworzyć, albo co najmniej uchylić okna na 10-15 min, także w nocy oraz podczas waszej nieobecności. Oczywiście jest to niemożliwe. W rzeczywistości nasze domy jednorodzinne i mieszkania odznaczają się bardzo złą jakością powietrza. Zupełnie inaczej jest w domu pasywnym. Rekuperator ciągle i automatycznie dba o optymalne powietrze w domu, odprowadza nadmierną wilgoć i poprawia zdecydowanie komfort. Nie macie państwo przewiewu w domu, nie ma miejsc gdzie jest zimniej, co dwie godziny macie państwo pełną wymianę powietrza w domu: brud, hałas, kurz, roztocza i inne alergeny pozostają dzięki doskonałym filtrom na zewnątrz. W domu pasywnym będziecie państwo otwierali okna tylko po to, żeby posłuchać o co tym razem kłócą się sąsiedzi, albo po to, żeby posłuchać porannego śpiewu ptaków.

4. Co to są okna pasywne?
Dzięki oknom mamy kontakt z otoczeniem a pomieszczenia w budynku są odpowiednia oświetlone. Poza tym okna pasywne działają jak słoneczne kolektory, które wpuszczają energię słoneczną do domu. Okna pasywne składają się z trzech szyb i dodatkowo ocieplonej ramy. Wysokiej klasy okna pasywne w zimie więcej energii wpuszczają do budynku niż oddają. Latem natomiast słońce jest wyżej i duża ilość promieni słonecznych jest odbijana i dzięki temu przenikanie ciepła do domu jest ograniczone. W domu pasywnym okna projektuje się zawsze ukierunkowane na stronę południowa.

5. Jak działa rekuperator?
Domy pasywne muszą posiadać wysokiej klasy rekuperator z maksymalnie dużym odzyskiem ciepła. Rekuperator pobiera powietrze z WC, łazienki, kuchni. Ciepło, które jest zawarte w tym powietrzu jest wykorzystane po to, żeby świeżo pobrane powietrze z zewnątrz ogrzać i następnie doprowadzić do pomieszczeń mieszkalnych i sypialnych. Z tych zalet rekuperatora możecie się państwo cieszyć:
•    paradoksalnie wewnątrz domu macie państwo lepsze powietrze niż na zewnątrz,
•    świeże powietrze macie państwo o każdej porze dnia i nocy bez waszej ingerencji,
•    zanieczyszczone i nieświeże powietrze jest transportowane na zewnątrz a świeże powietrze po filtracji do wewnątrz,
•    przefiltrowane powietrze dostarczane jest do pomieszczeń mieszkalnych w przyjemnej temperaturze,
•    nie ma przeciągów, powietrze dostarczane do pomieszczeń odznacza się bardzo niską szybkością nawiewu,
•    dzięki rekuperatorowi oszczędzacie państwo dodatkowo ok. 30 % energii cieplnej  w stosunku do domu bez rekuperatora

6. Czy dom pasywny musi mieć innowacyjną technikę ogrzewania? 
Niekoniecznie. Dom pasywny potrzebuje bardzo mało energii do ogrzania (ok 10 razy mniej niż każdy inny dom)  ale teoretycznie można zastosować tradycyjny system ogrzewania wykorzystując jakikolwiek nośnik energii. Ogólnie można powiedzieć, że wymagania wobec systemu ogrzewania domu są tak niskie, że nie opłaca się angażować sporych pieniędzy. W klasycznym domu pasywnym powinno się dostarczyć minimalne niezbędne ciepło do ogrzania tylko i wyłącznie poprzez powietrze wentylacyjne, które powinno być w krytycznych dniach lekko dogrzane. Zapotrzebowanie energii na ogrzanie domu pasywnego jest zdecydowanie mniejsze niż zapotrzebowanie energii do ogrzania ciepłej wody, która tak czy owak musi być wodzie dostarczona. Ogrzanie domu jest produktem ubocznym w stosunku do niezbędnego ogrzania wody.  Oprócz tego klasycznego rozwiązania stosuje się bardzo wiele rozwiązań pośrednich lub kombinowanych. Wszystko co jest ekologiczne to znaczy panele solarne, różnego rodzaju pompy ciepła, wysokosprawnościowe kondensacyjne piece gazowe, buforowanie ciepła, kominki z płaszczem wodnym, kominki na palety jest jak najbardziej pożądane w domu pasywnym

7. Czy stać mnie na dom pasywny? O ile domy pasywne są droższe od domów standardowych?
Obecnie mówi się, że domy pasywne jeszcze są droższe o ok 10-15 %. Ta wyższa cena dotyczy tylko i wyłącznie domu a nie działki, czyli jeśli działka kosztuje np. 200 000 PLN a dom pod klucz kosztowałby 500 000 PLN to wzrost ceny dotyczy tylko tej drugiej liczby. 
Wbrew obiegowym opinią dom pasywny wcale nie musi być droższy niż dom niedostatecznie ocieplony, źle wykonany i z przestarzałą techniką ogrzewania. Dopiero rzetelne porównanie kosztów wybudowania domu, kosztu spłaty kapitału i odsetek i przede wszystkim kosztów związanych z jego bieżącą eksploatacją  daje nam możliwość nieobiektywnej oceny czy dom pasywny jest drogi czy tani. Tą sytuację można porównać np. do kupna auta za np. 60 tyś zł, które spala 15 litrów benzyny na 100 km i kupna auta np. za 66 tyś zł, które spalałoby 1,5 litra benzyny na 100 km. Jest oczywiste dla każdego, które z tych aut jest naprawdę tańsze. 
Dom pasywny kosztuje o ok 10-15 % więcej w stosunku do domu energooszczędnego, lub nawet 15-20 % w stosunku do domu źle ocieplonego. Ale powinniśmy przede wszystkim zapytać ile nas wszystkich kosztuje nie wybudowanie domu pasywnego? W obliczu rosnących kosztów energii nie wybudowanie domu w standardzie pasywnym lub zbliżonym do pasywnego kosztuje na pewno zdecydowanie więcej niż wybudowanie domu źle ocieplonego. Innowacyjność domu pasywnego w stosunku do domu źle ocieplonego jest podobna do innowacyjności nowego auta (niestety nie ma jeszcze takiego auta), które wchodzi obecnie na rynek i zamiast 15 litrów oleju opałowego lub benzyny zużywa tylko 1,5 litra na 100 km. Czy auto zużywające 1,5 litra benzyny na 100 km zamiast 15 litrów jest innowacyjne?

8. Czy dom pasywny musi być ogrzewany pompą ciepła? Czy musi mieć panele solarne?
Nie, nie musi. Można bez problemu ogrzać dom kotłem gazowym, jednakże gaz ziemny jest źródłem nieodnawialnym i emitującym, CO2. Pompy ciepła oraz panele solarne bez wątpienia są rozwiązaniem ekologicznym, ale wcale nie muszą być zastosowane w domu pasywnym. Często o zastosowaniu danego źródła lub nośnika energii decyduje rachunek ekonomiczny lub/i upodobania inwestora.

9. Czy jest określone  z jakiego materiału powinien być wykonany dom pasywny?
Oczywiście, że nie. Tak jak w starym powiedzeniu, "Wiele dróg prowadzi do Rzymu" tak i tu nie ma kompletnie znaczenia czy wykonamy dom z cegły ceramicznej, silikatu, pianobetonu, betonu z keramzytem czy w konstrukcji prefabrykowanego domu gotowego. Jedyne co jest ważne to jakość wykonania oraz zgodność z wysokimi parametrami, których wymaga dom pasywny. W Szwecji, Austrii i Niemczech ok. 70% domów pasywnych wykonuje się na bazie różnych konstrukcji nośnych wykonanych z drewna ponieważ uważa się i słusznie, że drewno jest najbardziej ekologicznym materiałem idealnie pasującym do domów pasywnych

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Domy gotowe prefabrykowane w konstrukcji drewnianej, są nietrwałe ? W ostatnich 40 latach naukowcy i instytuty zajmujące się tym problemem jednoznacznie stwierdzili, że domy gotowe niczym nie różnią się pod względem trwałości i jakości od domów budowanych z pustaków ceramicznych, pustaków keramzytobetonowych, cegieł silikatowych, porobetonu. Każdy, kto widział domy w tzw. konstrukcji muru pruskiego wie o tym, że okres żywotności takiego domu wynosi ok. 200 - 300 lat.
 
1. Domy gotowe są łatwopalne ? - Domy jednorodzinne muszą się odznaczać klasą odpornością ogniowej F30. Gdy dom się pali to w pierwszej kolejności palą się elementy wyposażenia domu: dywany, wykładziny, meble a dopiero potem ewentualnie konstrukcja domu.

2. Domy gotowe są nieodporne na działanie ekstremalnego wiatru ? - W Europie nie zdarzyło się jeszcze, żeby dom gotowy "pofrunął" w przestrzeń.  

3. Najlepsze są domy budowane w tzw. tradycji ? - To tak samo jakby twierdzić, że rozwój technologiczny np. samochodów lub domów zatrzymany na poziomie lat 50-tych lub 60-tych ubiegłego wieku jest optymalny dla klienta. Jest oczywiste, że w ostatnich 30 latach nastąpił zdecydowany skok technologiczny w każdej dziedzinie, także w budownictwie. Nikt już nie chce mieszkać w domu "tradycyjnym" z czasów Gierka, a także jeździć autem o nazwie Fiat 125 p z lat 70-tych ubiegłego wieku. Zamykanie oczu na dokonującą się rewolucję w budowie domów jest nieporozumieniem.   

4. Ściana w domu jednorodzinnym musi „oddychać” ? - Jest to teza szczególnie uporczywie powtarzana od wielu lat. Nie ma ściany, która by „oddychała”. Są tylko i wyłącznie ściany mniej czy bardziej otwarte na dyfuzję. Jaki sens ma wykonanie ściany z pustaka ceramicznego, jeśli i tak koniecznym jest wykonanie ocieplenia z styropianu o grubości 10 –15 cm na zewnątrz? Czy ściana w dalszym ciągu wtedy „oddycha”? Ktoś kiedyś powiedział anegdotkę, że ściana „oddycha” tak jak skóra człowieka, a z jaką intensywnością „oddycha” skóra człowieka można się przekonać osobiście wstrzymując oddech na minutę lub dwie?! 

5. „Termos” – budynek nie może być szczelny ? - Jest dokładnie odwrotnie. Szczelność budynku jest podstawowym elementem energooszczędności. Musimy się zdecydować, albo chcemy budynek energooszczędny, albo chcemy mieć budynek nieszczelny, przez który hula wiatr. Fachowcy obliczyli, że szczelina w zewnętrznej ścianie o grubości1 mm i szerokości1 m pogarsza właściwości energetyczne o 30 – 60 % zależnie od kierunku wiatru.

6. Nie ma sensu dawać za dużo ocieplenia ? - już od kilku lat fachowcy, inżynierowie wiedzą, że budynek naprawdę energooszczędny musi posiadać ocieplenie ściany grubości minimum 25-35cm, ocieplenie dachu 25-35cm, a płyty fundamentowej 15-30cm.

7. Do ocieplenia budynku należy stosować styropian ryflowany ? - kilkaset tysięcy domów stojących w Niemczech, Austrii, Danii i Szwajcarii od kilku dziesięciu lat świadczy, że tak nie jest. 

8. ”Lekkie budownictwo szkieletowe” to sformułowanie zupełnie nie pasuje do systemu Polski Dom 2000. Przeciętny dom 130 –150 m2 waży około 30-40 ton. Ściana zewnętrzna o długości około10 metrów wraz z oknami waży około 3-4 ton. Tak  więc nie można mówić tutaj o lekkim budownictwie szkieletowym. 

 Od około 2 lat nastała w Polsce moda na tzw. domy energooszczędne. Wokół tego tematu narosło wiele mitów, nie zawsze zgodnych z rzeczywistością. Spróbujmy wyjaśnić kilka z nich.

1. Od kiedy zaczyna sie energooszczędność?  
Niestety nikt w Polsce do tej pory nie określił co to znaczy dom energooszczędny? Padają różne liczby, często bardzo odległe od siebie. Domy budowane obecnie w Polsce np. z cegły mają zapotrzebowanie na ciepło na poziomie od 100 do 130 kWh/m2/rok. W związku z tym, określenie standardu energetycznego dla domów energooszczędnych na poziomie 100 kWh (10-litrów) jest czystym skandalem. W Europie przyjęło się, że za dom energooszczędny uważa się budynek, którego zapotrzebowanie jest niższe od 50 kWh/m2/rok.  

2. Czy cegła może być energooszczędna ?
Nie! Nie może być, bo nie da się połączyć w jednym materiale wymogów konstrukcyjnych oraz cieplnych. Oczywiście można, jak jeden z producentów sugeruje, oferować jednowarstwową ścianę o grubości 45 lub50 cm, ale niewątpliwie mamy tu do czynienia z postawieniem sprawy na głowie. Wykorzystanie ocieplenia (np. styropianu lub wełny mineralnej) w technologii murowanej jest wręcz niezbędne. Jeśli już budujemy z cegły to optymalne budowanie wygląda tak: ściana nie powinna mieć więcej jak20 cm grubości i może być ona np. z silikatu lub keramzytobetonu i do tego trzeba minimum dodać20 cm ocieplenia. Budowanie z cegły36 cm i dodawanie10 cm styropianu jest absurdem.

3. Zasada 20+20+30 ?
To bardzo prosta zasada, którą powinien zapamiętać każdy projektant, inżynier i inwestor. Oznacza ona, że jeśli w ogóle myślimy o energooszczędnym budowaniu to powinniśmy ocieplić płytę fundamentową (fundament) minimum20 cm warstwą styropianu izolującą przed chłodem pochodzącym z gruntu, ścianę zewnętrzną minimum20 cm warstwą, a dach minimum30 cm warstwą. Parametrów fizyki nie da się oszukać, są to wartości absolutnie minimalne. Przy domach pasywnych można bez ryzyka stwierdzić, że musi obowiązywać zasada 30+30+40, tzn. co najmniej30 cm musi ocieplić płytę fundamentową,30 cm ścianę i40 cm dach.

4. Mostki cieplne – detale ?
Niestety, z domem jest tak jak z łańcuchem, czyli jego jakość energetyczna zależy od najsłabszego ogniwa. Na nic zdadzą się nasze starania o energooszczędność, kiedy w Polsce tak lekceważone są detale konstrukcyjne. Na polskich uczelniach o detalach konstrukcyjnych w aspekcie energooszczędności nie dyskutuje się, przeciętny architekt nie umie obliczyć współczynników związanych z mostkami cieplnymi i nie umie odpowiednio skonstruować newralgicznych detali konstrukcyjnych a przecież one wręcz decydują o jakości energetycznej domu.

5. Dom inteligentny czy energooszczędny ?
Także tu mamy do czynienia z pomyleniem pojęć. Dom inteligentny może co prawda w minimalnym stopniu przyczynić się do zmniejszenia zapotrzebowania na ciepło ale tak naprawdę jest tylko gadżetem dla ludzi, którzy lubią najnowszą technikę.

6. Ściany dobrze zaizolowane nie oddychają ?
To kolejny mit powtarzany z uporem maniaka przez producentów różnych materiałów ściennych. Ściana nie może oddychać! W domu, obojętnie   z czego zbudowanym, oddychają tylko domownicy lub ich pies - na pewno nie ściany. Zadaniem ścian jest przenoszenie obciążeń oraz ewentualnie ochrona cieplna. Świeże powietrze w domu jednorodzinnym jest zadaniem dla wentylacji mechanicznej  czyli rekuparetora. Jeśli już, to można mówić o wchłanianiu wilgoci przez 1-no centymetrową warstwę suchego gips-kartonu lub tynku i oddanie tej wilgotności w momencie, gdy jest sucho.

7. Rekuperator ?
Ta mała genialna skrzynka powinna być obowiązkiem w każdym nowo budowanym lub remontowanym domu. Dzięki rekuperatorowi, co 2-3 godziny mamy pełną wymianę powietrza nie tracąc przy tym energii a wręcz ją odzyskując z powietrza wychodzącego. Inaczej mówiąc, nie otwierając okna mamy wewnątrz domu lepsze i czystsze powietrze niż na zewnątrz. Oczywiście przy zainstalowanym rekuperatorze nie jest zabronione otwieranie okien, ale robimy to tylko i wyłącznie w okresie letnim.

8. Jak ogrzewać dom energooszczędny ? – aspekt ekologiczny i finansowy.
W ciągu ostatnich dwóch / trzech lat modne stały się kominki z płaszczem wodnym, kolektory słoneczne czy pompy ciepła. Niewątpliwie każdy z tych sposobów ogrzewania ma swoje zalety i wady, ale na pewno więcej zalet. W tym temacie także panuje ogromny szum informacyjny i inwestorzy są zdezorientowani  jaka instalacja ma naprawdę sens. Jeśli instalujemy pompę ciepła to na pewno nie ma sensu montowanie kolektora słonecznego, bo korzystając z pompy ciepła, ciepłą wodę uzyskujemy bardzo tanio. Kolektor słoneczny jest genialnym wynalazkiem, który kosztuje już ok. 10 tyś. zł, ale zapewnia nam on ciepłą wodę tylko między kwietniem a wrześniem. Kominek z płaszczem wodnym nie może być jedynym źródłem ciepła i ciepłej wody ponieważ wymaga niczym piec na węgiel, stałej pracy i nadzoru. 
Luksusowym rozwiązaniem są pompy ciepła, które wykorzystują energię pochodzącą z gruntu lub powietrza jako źródła ciepła. Powinny być zawsze skorelowane z nisko temperaturowym ogrzewaniem podłogowym w całym domu i wtedy one mają niewątpliwie ogromny sens. Pompy powietrzne kosztują ok. 25-35 tyś. zł z montażem, pompy ciepła gruntowe ok. 40-50 tyś. zł z montażem. Te pierwsze doskonale się spisują w trudnym i zimnym klimacie  np. Szwecji i Szwajcarii i ale w Polsce nie są obdarzone zaufaniem.
Nowym genialnym rozwiązaniem są piece lub kominki na palety. Jest to rozwiązanie ekologiczne, bardzo wygodne i właściwie bezobsługowe. Oczywiście nie można zapomnieć również o gazie, który jest źródłem wygodnym i luksusowym, ale niestety nieodnawialnym. Oczywiście ciągle popularne w Polsce jest ogrzewanie węglem lub jego odmianami. Komuś, kto wymyślił nazwę eko groszek należy się niewątpliwe nagroda Nobla. Paliwo to niestety z ekologią nie ma nic wspólnego i nadaje się raczej do dużych kotłowni ogrzewających dziesiątki lub setki mieszkań. Ci co twierdzą w dalszym ciągu, że jest to najtańsze paliwo powinni sprawdzić ceny węgla i "eko groszku". Dochodzą one już do 700 zł za tonę. 

9. Co robi rząd w zakresie energooszczędności?
Niestety kompletnie nic! Jesteśmy na końcu Europy, jeśli chodzi o budownictwo energooszczędne. Topimy miliardy złotych w różnych przedsięwzięciach, a nie pomagamy choćby w minimalny sposób, w zastosowaniu ekologicznych i energooszczędnych rozwiązań przy budynkach nowych lub remontowanych.

10. Jak to robią nasi sąsiedzi?
Niestety 10 razy lepiej. W Austrii rząd stworzył bardzo precyzyjnie opracowany program klima:aktiv Haus i klima:activ Passivhaus. Jest tam w najdrobniejszych szczegółach określone, jakim standardom energetycznym musi odpowiadać dom, aby dostać jakiekolwiek dofinansowanie ze strony państwa. Dom traktuje się tam jako skomplikowany system naczyń połączonych. Nie ma tam miejsca dla dowolnych interpretacji i naciągania prawa w celu wyłudzenia dotacji. Także u naszych zachodnich sąsiadów w Niemczech istnieją bardzo restrykcyjne i dokładnie określone przepisy dotyczące współfinansowania przez rząd odnoszące się do domów jednorodzinnych. Istnieją trzy kategorie domów, które państwo może dofinansowywać: KfW Effzienshaus 70, KfW Effzienshaus 55 i KfW Effzienshaus - dom pasywny. KfW to odpowiednik naszego banku gospodarstwa krajowego, który ma za zadanie dofinansowywać ekologiczne i energooszczędne zachowania inwestorów. Nie ma to nic wspólnego z rozdawnictwem pieniędzy. Inwestor budujący dom dostaje 30 lub 50 tyś. euro kredytu o obniżonym oprocentowaniu. Ta zachęta wystarcza, aby praktycznie wszystkie domy tam budowane odpowiadały niezwykle wysokim normom. Mało kto wie, że gmina lub miasto sprzedając teren pod zabudowę jednorodzinną może określić standard energetyczny budynków, tzn. może zażądać że na danym terenie będą zbudowane tylko i wyłącznie domy pasywne z zastosowaniem odnawialnych źródeł energii. Póki co, coś takiego w Polsce jest na razie nie do pomyślenia.
W przyszłym roku w Niemczech planowane jest wprowadzenie kolejnych rygorystycznych przepisów, wymuszających na budowniczych domów 20% udziału energii odnawialnej w całkowitym zaopatrzeniu domu w ciepło. W Austrii czy w Niemczech ogrzewanie bezpośrednio węglem lub prądem jest w ogóle nie do pomyślenia. 

11. Kult materiału ściennego ?
W Polsce istnieje zupełnie irracjonalny kult ściany a właściwie materiału, z którego została ona wykonana.  Tak na prawdę nie ma kompletnie znaczenia czy zbudujemy ścianę z pustaka ceramicznego, keramzytobetonu, silikatu , betonu komórkowego lub z jednej z wielu konstrukcji w systemie prefabrykowanych domów gotowych bazujących na drewnie. Ważne jest aby ściana czy mur  gwarantował odpowiednie parametry cieplne, była stabilna i trwała na 100 lat.

12. Paszporty energetyczne ?
Niestety wbrew temu co się sądzi, paszporty energetyczne w sposób bezpośredni nie przyczynią się do wzrostu standardów energetycznych domów budowanych w Polsce. Będzie on tylko określał czy standard naszego budynku jest zły, tragiczny czy bardzo tragiczny. Nie będzie natomiast bezpośrednio zmuszał inwestora indywidualnego lub dewelopera do zdecydowanego podwyższenia standardu energetycznego budowanego budynku.

13. Okna.
Obecnie nowym standardem, jeśli chodzi o okna, stały się właściwie okna trzyszybowe oraz w wypadku okien z PVC profile, co najmniej 6-cio a nawet 7-mio komorowe. Współczynnik dla całego okna powinien wynosić poniżej 1,0 W/(m2•K) a dla okna tzw. pasywnego – poniżej 0,8 W/(m2•K).

14. Ile lat opóźnienia?
Jesteśmy opóźnieni o ok. 15-20 lat jeśli chodzi o mentalność i poziom edukacji. Dotyczy to edukacji architektów, inżynierów, pracowników budowlanych, edukacji klientów i edukacji rządu. W Polsce panuje kompletny brak zrozumienia globalnego wymiaru oszczędności energii, i nikt nie zdaje sobie sprawy, że w skali Polski aż 40 % zużytej energii cieplnej dotyczy domów i mieszkań a reszta to transport i przemysł. 

15. Co należy zrobić?
Przede wszystkim pierwszy krok należy do rządu, który powinien dostosować Prawo Budowlane do standardów istniejących w Unii Europejskiej. Nie musimy przecież nic wymyślać i od nowa tworzyć prawa. Wystarczy dokonać kompilacji prawa najbardziej rozwiniętych krajów takich jak Szwecja, Dania, Austria, Szwajcaria czy Niemcy. Każdy z tych krajów ma prawodawstwo inne, ale główny kierunek, zasady energooszczędności i jej finansowania są zawsze takie same: dom musi być jak najbardziej energooszczędny i musi być ogrzewany maksymalnie energooszczędnie i ekologicznie. Wbrew temu  co się w Polsce myśli nie chodzi tu o interes np. producentów materiałów budowlanych czy interes indywidualny, ale o dobro ogólne społeczeństwa. Czy kiedykolwiek rząd w Polsce to zrozumie?